Darfur Soykırımı Evren Konakçı

 

GİRİŞ

Sudan Tarihi

             Sudan tarihi eski olan bir Afrika ülkesidir. Milat önce 5000 yılına kadar uzanan bir tarihi vardır. Sudan’a “Siyahların Ülkesi” denir. 1956 yılında İngilizlerden bağımsızlığını kazanıp Sudan Cumhuriyeti olmuştur. Resmi Dili Arapça ve İngilizce’dir. Ekonomisi tarım, hayvancılık, çeşitli değerli madenler ve petroldür. Afrika’nın doğusunda yer alan Sudan, kuzeyde Mısır, kuzeybatıda Libya, batıda Çad, güneybatıda Orta Afrika Cumhuriyeti, güneyde Uganda, doğuda Eritre, güneydoğuda Etiyopya ve kuzeydoğuda Kızıldeniz ile çevrili bir devlettir. Jeopolitik açıdan önemli bir yerdedir. Yaklaşık 2,5 milyon kilometre karelik yüzölçümüyle Afrika Kıtası’nın en büyük ülkesi Dünya’nın 16. büyük ülkesiydi. 9 Temmuz

                                                        1

  

2011’de Güney Sudan’ın bağımsızlığını ilan etmesiyle birlikte yüzölçümü, 1 milyon 886 bin kilometre kareye düşmüştür. 40 milyona yaklaşan nüfuslu ülkede Afrikalılar (çoğunluk), Afrikalı Araplar ve Çeşitli Etnik Gruplar (Kabileler) yaşamakta ve 400’ün üzerinde etnik dil konuşulmaktadır. Ülkenin yüzde 97’si Müslüman olup Hıristiyanlar da yaşamaktadır. Mısır’ın Osmanlı Devleti’ne geçmesi ile 1517 yılında Osmanlı’nın Sudan Bölgesi’nde etkileri görülmüştür. Func Sultanlığı daha güneye çekilmiştir. İngilizler 1881 yılında Mısır’ı işgal etmiştir. İngilizler Mısır’ı ele geçirince sonraki yıllarda Mısır Hidivi Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın İngilizlerin yardımı ile bölgeye saldırınca Func Sultanlığı tarihe karıştı. (1916)

        

                            Birinci Sudan İç Savaşı (1955-1972)

           Sudan’ın bağımsızlığını kazanmasından önce çatışmalar başlamıştı, Kuzeyli ve Güneyli gruplar arasında. Devlet yönetimi olağanüstü hâl ilan ederek, 8000 kuzeyli askeri, güney bölgelerine kaydırdı. İç savaş resmen başlamıştı. İç savaş olurken, Sudan bağımsızlık ilan etti.

        Birinci Sudan iç savaşında 600 bine yakın insan hayatını kaybetmiştir. İç savaş sebebiyle evlerini, hatta yurtlarını kaybeden insan sayısı 100 binden fazladır.

                                                    2

 

                                    

                      İkinci Sudan İç Savaşı (1983-2005)

 

       Eylül 1983’te Başkan Cafer Nimeiri, Sudan’da şeriat kanunlarının geçerli olduğunu belirtti. Buna karşı başlayan isyanlarla ikinci iç savaşın başladığı anlaşılıyordu. 1983-2005 yılları arası süren iç savaşta, halktan çok sayıda insan öldürüldü, tecavüzler ve mal gaspları yaşandı. Tahmini olarak 200.000’den fazla insan da kaçırılmış veya kayıp olmuştur. Komşu ülkelerin baskısıyla sonuçsuz olan bir çok barış görüşmeleri yapılmıştır. Fakat 2003 yılında taraflar arasında başlayan barış görüşmeleri 2005 yılı Nairobi’de Barış Antlaşması ile sonuçlandı.

Bu anlaşmaya göre;

·         Güney bölgesi 6 yıl boyunca otonom kalacak ve sonrasında bağımsızlık için halk oylaması yapılacak (2011 yılında)

·         Petrol gelirleri yarı yarıya paylaşılacak,

·         Kamu görevleri nüfus yapısına göre paylaşılacak

                               3

·         Şeriat kuralları kuzeyde devam edecek, güneyde seçilmiş Parlamento’nun kararına bağlı olacak,

        

          İkinci Sudan iç savaşında ölen insanların sayısının 1,9 milyon, evlerinden yurtlarından edilen insanların ise 4 milyondan fazla olmuştur. Sudan hükümeti çok ciddi insan hakları ihlali yapmıştır. Bunların başında köy basma, yakma ve yağmalama ve tecavüz gibi olaylar vardır. Özellikle Sudan hükümetinin ülkenin batısındaki Darfur bölgesinde etnik temizlik ve devlet terörü uygulamaları olmuştur. Barış anlaşmasından 6 yıl sonra 2011 yılında Güney Sudan bağımsızlığını ilan etmiştir.

                                        DARFUR TARİHİ

                    Arapça ’da Furlar’ın Ülkesi (Yurdu) anlamına gelen Darfur ülkeni batısında yer alır. Darfurlular Arap olmayan Müslümanlar ve etnik köken olarak Fur, Zaghawa, Masalit ve bazı azınlık kabilelerinden oluşur. Kendi içinde Üç Bölgeye ayrılır. Kuzey, Orta ve Güney Darfur olarak. Kuzeybatıdan Libya, batıdan Çad ve Orta Afrika Cumhuriyeti ile komşudur. Yüzölçümü 493.180 km² dir. Yaklaşık 7 milyon nüfusu vardır. Ekonomisi tarım ve hayvancılıktır. Darfur petrol ve değerli madenlere sahiptir.

                                               4

                                            

                                    DARFUR SORUNU

            1998 yılında Hükümet baskılarına ve ayrımcılığa karşı Darfurlular, Fur, Masalit ve Zaghawa kabileleri başta olmak üzere Sudan Özgülük Hareketi/Askeri (SLM/A) Abdülvahid Muhammed Nur ve Minni Minnawi önderliğinde, Adalet ve Eşitlik Hareketi (JEM) ise Dr. Khalil İbrahim silahlı güç oluşturuluyor.

             Bu örgütleri destekleyenler; Güney Sudan, Çad 2010 yılına kadar Libya 2011 yılına kadar, Uganda 2015 yılına kadar desteklemişlerdir. Darfurlular oluşturdukları güçlerle 2001 yılında isyanları başlatıyor.2002 yılında SLM/A ve JEM güçleri Nyala ile Tur arasında bir garnizona saldırıyorlar. Bu saldırıda 200 hükümet askeri gücü ölüyor. 2003 yılında yeni bir saldırı gerçekleştiriyorlar. SLM/A ve JEM silahlı güçleri El-Faşhir

                                               5

şehrinde havaalanı baskını gerçekleştiriyorlar. Darfurlu örgütlerin düzenledikleri baskında 100’e yakın hükümet askeri ölüyor. Hükümetin çok sayıda askeri teçhizatlarına zarar görmesi neden oldular. Dahası General İbrahim Büşra ile 50’ye yakın asker esir alınmıştır.

            Gerçekleşen bu baskınlar son damla oldu denilebilir, Sudan Hükümeti tarafından. Sudan İç savaşından dolayı Sudan askeri gücü zayıflamış ve yorgundu. Bu yüzden Sudan Hükümeti Janjavid denilen paramiliter grubu destekleyerek Darfurluların üzerine gönderdi. Janjavidler – İngilizce Janjaweed- Arapça Jangawit (Atlı Şeytanlar veya Atlı Cinler denilmekte) Paramiliter bir grup. Aslında bir çeşit çete. Ordudan ayrılanlar ve ilişkiliği kesilenler, azılı suçlular ve bir takım işsiz ve Arabist gençlerden kurulan bir çete. Ömer El- Beşir hükümetinin Janjavidleri desteklemesi saldırıların bastırılması yerine, işlerin kontrolden çıkmasına sebep olmuş çok vahim olayların yaşanmasına sebep olmuştur.

                                             6

 

 

 

İNSANİ MÜDAHALE VE KORUMA SORUMLULUĞUNDA DARFUR

Katliam Başlıyor

       2003 -2004 yılı çatışmalar etnik temizliğe dönüşüyor. Köy baskınları, kutsal yerlere ve okullara baskınlar, yağmalama, sivillere cinsiyet ve yaş ayırmadan öldürme, çocuklara dahil tecavüzler…

       Çad N'Djamena ‘da İnsani Ateşkes Anlaşması 11 Nisan 2004 imzalanıyor ama etkili olmuyor. Birlemiş Millet Güvenlik Konseyi (BMGK) 18 Eylül 2004 tarihinde ve 1514 sayılı kararla Birleşmiş Millet Genel Sekreterliğe ’ne (BMGS) bir komisyon kurulması için yetki vermiştir. 5 kişilik soruşturma ekibi 25 Ekim 2004 yılında çalışmaya başlamıştır. 25 Ocak 2005’te BMGS ‘ye rapor sunulmuştur.

         İlk araştırma raporu: Darfur’da BM raporlarına göre 180 bin kişi ölmesi, 1,3 milyon kişinin evsiz kaldığı ve Çad’a doğru göç etmiştir. Ama raporda etnik temizliğe ve soykırım kanıtı yoktur denmiştir. Sudan yönetimi 10 bin kadar kişinin öldüğünü belirtmiştir. Bu rapora göre 31 Mart 2005 tarihinde BGMK ‘nin aldığı 1593 sayılı kararla Darfur’daki olaylar uluslararası barışı ve güveliği tehdit ettiği gerekçesi Uluslararası Ceza

                                                   7

Mahkemesi’ne (UCM) sevk ettirmiştir.

           Bütün bu gelişmeler ışığında geçmiş BMGK ve BM üyelerinin geç karar almaları geç harekete geçmeleri geçmişte başka ülke (Ruanda, Srebrenitsa gibi) katliam ve soykırımlarında olduğu gibi benzer olayların yaşanmaması Kofi Annan şu açıklamayı yapmıştır.

Kofi Annan, “Eğer insancıl müdahale egemenliğe karşı kabul edilemez bir saldırı ise, bir Ruanda’ya, bir Srebrenica’ya, insan haklarının ağır ve sistematik ihlallerine nasıl karşılık vermeliyiz?” diye sormuştur.

       The International Commission on Intervention and State Sovereignty (ICISS) / Uluslararası Müdahale ve Devlet Egemenliği Komisyonu raporu da bu soruya yanıt aramaktadır. Bu Komisyon, Lloyd Axworthy, Kanada Hükümeti, Kanada Hükümeti'nin yetkisi altında Gareth Evans ve Mohamed Sahnoun tarafından eşbaşkanlık edilmiş ve BM Genel Kurulu üyelerinden 2000 yılında oluşturulmuştur. Koruma Yükümlüğü ve Müdahale ’den bahsetmektedir ve de şartlarını tartışmaktadır.

        Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanı Colin Powell, 2003 yılında Sudan hükümetini ve milis grupların Darfur bölgesinde

 

                                                    8

soykırım yapmakla suçladı. Colin Powell Amerikan Senatosu Dış İlişkiler Komitesi'nde yaptığı açıklamada, “Darfur'da yaşananları araştıran ekiplerin topladığı bilgilerin, kendisini bu yönde bir yoruma yönelttiğini söyledi. Powell ayrıca Darfur'da soykırımın belki de hala devam ettiğini” belirtti. ABD Dışişleri Bakanı, “Sudan Yönetimi'nin, Janjavidler olarak bilinen milislerin faaliyetlerini durdurmak için gerekeni yapmadığını” söyledi. Colin Powell, uluslararası aktörleri olaylara müdahale etmeye çağırdı. ABD ‘de hem İnsan Hakları Örgütleri yaptıkları gösterilerle hem de Medya dahi müdahale edilmesi yönünde baskı yapıyordu. 2007 yılında inisiyatif alarak Sudan hükümeti gelirlerine ve işlemlerine Bankalar nezdinde bloke koyup yaptırım uyguladı.

           Diğer taraftan Darfur’daki olaylar için hazırlanan bazı raporlarda İngiltere Parlamentosu ölen insanların 300 bin, Uluslararası Af örgütü 280 bin, BM raporuna göre 400 bin kişinin öldüğü var sayılmaktadır. Evsiz kalıp göçe zorlanan insanların 4 milyonu bulduğu belirtilmektedir. Bu rakamların hepsinin tahmini olmasının sebebi zaten tam olarak Darfurlular’ın sayıları bilinmemektedir. Dahası ve en önemli bu ölen sadece çatışmalarda ölenler. Köy baskını sonucu ölümler, yağmalama, yaralama, tecavüz ve zorunlu olarak topraklarından terk etme sırasındaki, sağlık yardımı alamama ve

                                            9

çatışmadan dolayı gıdaya ulaşamayıp açlıktan ölenlerin sayısı yoktur. Bu yüzden raporlarda belirtilen sayıların çok çok üstündedir, ölümler. Sudan Hükümeti ise sadece “10 bin kişi ölmüştür” diye açıklama yapmıştır.

          2005’te 1590 sayılı kararıyla 10.000 kişilik bir Sudan BM Misyonu ’nu (UNMIS) kurmuş ve bu gücün Darfur’da barışı sağlamak için Afrika Birliği gücü (AMIS) ile çalışmasına karar vermiştir. 29 Mart 2005’te 1591 sayılı kararıyla Sudan hükümetinin Janjavidler konusunda herhangi bir girişim de bulunmamıştır. Afrika Birliği Örgütü Nisan 2006’da Sudan hükümeti ile isyancı gruplar arasında bir Darfur Barış Anlaşması yapmıştır. Fakat imzalayan tek grup SLA/M’nin Zaghawaları temsil eden Minni Minnawi olmuştur. Fur halkını temsil eden JEM ve SLA/M’nin diğer liderleri imzalamamıştır. Bunun sebebi Janjavidlerden Sudan Hükümeti desteğinden vazgeçmeyecek şüphesidir.

         Aynı zamanda ABD eğer 31 Aralık 2006’ya kadar Sudan hükümeti Darfur’daki sivillere karşı işlenen suçları durdurmaz ve durduramazsa ve BM-Afrika Birliği Örgütünü kabul etmezse başka adımlar atacağını belirtmiş ve bu açıklanmamıştır.

       2006’da Afrika Birliği Örgütü koruma görevini yerine getiremediği için

 

                                                      10

NATO desteği istemiştir. Daha sonra bu yapılanma BMGK’nin 31 Temmuz 2007 tarih ve 1769 sayılı kararla 7.bölüm çerçevesinde Afrika Birliği ve BM güçlerinden karma olarak oluşturulması öngörülen Afrika Birliği ve BM Darfur Karma Harekâtı (African Union-United Nations Hybrid Operation in Darfur-UNAMID) adıyla Darfur’da   görevi devretmiştir. Toplamda 20 bin civarı üniformalı az sayıda sivil personel ve bu gücün Afrika Birliği Örgütünün yerini almasına karar vermiş, Sudan bu girişimi egemenliğine yönelik bir girişim olarak görmüş bu gücün yerleştirilmesini kesinlikle reddetmiştir.

         Burada Çin Halk Cumhuriyeti bu konuşlanmayı veto etmiştir. Bunun üzerine ABD 2008 yılında Pekin Olimpiyatları için boykot kararı alınabilir tehdidinde bulununca Çin geri adım atmıştır. Burada bir il yaşanmıştır ve ilk defa bir “Egemen” devlet (yani Çin) başka bir “Egemen” devleti (Sudan) bir askeri konuşlanma (bir ülkenin kendi topraklarında) için ikna etmiştir.

         Bu yapının görev süresi ve askeri ve sivil personel sayısı her sene yenilenerek artmıştır. Fakat sayı (ABD asker sayısı) zamanla özellikle 2017’de ABD Başkanı Donald Trump tarafından düşürmüştür.

         Uluslararası Ceza Mahkemesi açısından gelişmelere ve sonuca

                                            11

bakarsak; 27 Şubat 2007’de ise Başsavcı eski Sudan içişleri Bakanı Ahmet Muhammed Harun ve Janjavid liderlerden Ali Kushayb’ın tutuklanmasını talep etmiş, 2 Mayıs 2007’de ise ilgili daire tutuklama kararları çıkarmıştır. 4 Temmuz 2008 tarihinde UCM savcısı Sudan devlet başkanı Ömer El Beşir hakkında iddianame hazırlamış, soykırımdan, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları bakımından tutuklanarak UCM ‘de yargılanmasını talep etmiştir. 4 Mart 2009 tarihinde UCM Hazırlık Dairesi I’in aldığı kararla El Beşir’in insanlığa karşı suçlar, savaş suçları, işkence ve tecavüz suçları bakımından yargılanması için tutuklanmasına karar vermiştir. UCM savcılığı bu karara itiraz etmiştir. El Beşir’in diğer suçlar yanında soykırım suçları bakımından da yargılanması gerektiğini, Darfur’daki olayların soykırım sözleşmesinin ilgili maddeleri gereğince soykırım suçlarının belirleyici özellikleri karşıladığını ifade ederek UCM’nin Temyiz Dairesine başvurmuştur. Temyiz Dairesi, savcılığın bu yöndeki itirazını kabul etmiş ve El Beşir’in diğer suçlar yanında soykırım suçları bakımından da yargılanması gerektiğini öngörerek Hazırlık Dairesi I’in kararını yeniden gözden geçirmesi gerektiğine karar vermiştir. Bunun üzerine Hazırlık Dairesi- I’in 12 Temmuz 2010 tarihinde aldığı kararla El Beşir’in Darfur’da işlenen diğer

 

                                                 12

suçlar yanında soykırım suçları bakımından da yargılanması için tutuklanması gerektiğine karar vermiştir.

          Bütün bu gelişmelerden bağımsız, fakat uluslararası yaptırımlardan dolayı da ülkede ekonomik kriz oluşmuş ve başlayan gösteriler ile birlikte rejime karşı eylemlere dönüşmüş, Ordu, 11 Nisan 2019'da askeri darbe ile Ömer el-Beşir'in 30 yıllık iktidardan indirip tutuklamıştır.      

           ICISS raporu’na göre “Koruma Sorumluluğu” üzerine özet bir değerlendirme yapmak gerekirse, Devletlerin halklarına karşı sorumluluğu vardır. Devlet iş savaşı bastırmakta yetersiz veya isteksiz ya da Devletin bizzat baskısı ya da şiddeti durumunda Uluslararası toplum müdahale yetkisi esnetilir diyor. BM şart madde 2’ye 7 bu hakkı tanıyor. 7 bölümün 39,41 ve 42 maddeleri destekte bulunuyor. Çünkü Uluslararası toplum ABD’nin öncülüğünde Sudan Hükümeti’ne karşı önleme sorumluluğu ilkesinde gerekli uyarılar ve yaptırımlar getiriyor. Çünkü Sudan Hükümeti Janjavidler adlı paramiliter grubu Darfurluların üzerine gönderip orantısız güçle etnik temizliğe dönüşen güçle, köy baskınları, yağmalama, tecavüz, cinayet gibi bir takım suçları önlememiş önlemekte isteksiz davranmıştır. Bu bir Egemen’in halkına ve uluslararası topluma karşı sorumluluk dışına çıkmaktır. Uluslararası toplu her şeye rağmen bazı Egemenler veto etse bile

13

BM şart Madde 2’ye dayanarak Egemenlik hakkına saygı duymuştur. Afrika Birliği Örgütü ile bu görülmüştür. Uluslararası toplum Sudan’a veto girişimleri olsa da Nato destekli askeri güç konuşlandırmıştır. Ama çatışmaları durdurmak ve sivilleri koruma altına almaktır. Bu doğru bir amaçtır. Bu Sudan Hükümetine karşı bir tepki verme sorumluluğu olarak son çare olarak uygulanmıştır. Fakat barış inşasına bakıldığına tam başarı görülmemektedir. Egemenliğe ve siyasi yönetim biçimine dokunulmamıştır. Yani dışardan uluslararası Sorumlu yöneticiler UCM’de ceza almıştır. Fakat mağdur olan Darfurlular fazla bir iyileştirme olmamıştır. Ufak çatışmalarla ölümler devam etmekte ve hala büyük çoğunluk Çad sınır bölgesinde mülteci olarak yaşamaktadır.  Daha istekli bir müdahale olsaydı Başarı Şansı olur muydu? Kesinlikle olurdu. Çünkü aslında Sudan Hükümeti’nin buna karşı çıkacak gücü yoktu Janjavidler’ in ise BM gücü ve diğer güçlere direnecek teçhizatı yoktu ve sayısı ve kabiliyeti yoktu.

                               SONUÇ

         Darfur’a Çin’in ve Rusya’nın veto müdahalesi ile uzun süre müdahale edilememiştir. Özellikle Çin’in. Çünkü Çin Halk Cumhuriyeti’nin önemli Petrol yatırımları olduğu için müdahale etmek ve de ettirmek istememiştir.

14

Rusya ‘nin silah satışı iddiaları vardır. Dahası Rusya, Amerika İngiltere ve Fransa ‘nın bölgenin enerji kaynaklarının da söz sahibi olabileceği etkisi ile veto etmiştir. Aslında Fransa ‘da biraz isteksiz davranmıştır. Çünkü Çad ile ilişkileri vardır ve mülteciler Çad’a gitmektedir. Bu müdahale ile daha fazla akım olacağını ön görmektedir.

          Bütün bu durumlara baktığımızda Uluslararası Devletler açısından müdahale konusunda koruma sorumluğu açısından çok fazla istek yoktur. Çünkü müdahale kararı çıktımı, diğer Devletlerin asker vermek gibi zorunluluğu olduğun için Birleşmiş Milletler’e, kimse buna yanaşmamaktadır. Burada resmi Bölgesel Örgütler güç olarak devreye girmektedir. Fakat Bölgesel Örgütlerin gücü de yetersiz olduğu için Nato devreye gitmekte. Bu da askeri boyuttan çok teçhizat anlamında ortaya çıkmaktadır. Çünkü diğer devletler NATO ‘nun egemenliğe müdahale anlamına gelecek diye sıcak bakmamaktadır. Çünkü Egemen güçler özellikle 5 daimî üyenin kendi arasındaki çıkar çatışmaları veya isteksizlikleri Koruma ve Müdahale sorumluluğunu çaresiz bırakmaktadır.

 

 

 

                                                   15

 

 

 

KAYNAKLAR;         

·         Tarihsel ve Siyasal Boyutuyla Darfur: Çatışma, İnsani Kriz, Uluslararası Müdahale ve Barış Şansı Prof. Dr. Mehmet Dalar

·         İnsanlık Suçu ve Soykırım Tartışmaları Bağlamında Darfur Sorunu ve Türkiye Prof. Dr. Mehmet Dalar

·         File:///C:/Users/hp/Desktop/BM%20VE%20KORUMA/Darfur/KRESELENERJREKABETVEDARFURSORUNU.pdf (küresel enerji rekabeti ve Darfur sorunu Doç. Dr. Mürsel BAYRAM

·         Yerel ve Küresel Boyutlarıyla Darfur Sorunu Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Doç. Dr. Mürsel BAYRAM

·         Darfur: Koruma Yükümlülüğü ve İnsancıl Müdahale Kavramları Çerçevesinde Bir İnceleme Funda KESKİN Doç. Dr., Ankara Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü

·         Sudan: Çalınan Devrimler, Darbeler, Darfur Katliamı ve El Beşir - Haluk Kalafat – bianet Haluk KALAFAT   

·         421961 (dergipark.org.tr) Darfur’da Yaşanan İç Savaşı Anlamak Hasan ÖZTÜRK

·         Birleşmiş Milletler Barışı Koruma Misyonu: Darfur Analizi (tuicakademi.org)

·         Genocide in Darfur: Investigating Atrocities in the Sudan. Edited by Samuel Totten and Eric Markusen. New York, NY: Routledge, 2006. (usf.edu)

·         Birleşmiş Milletler-Afrika Birliği Darfur Misyonu- Vikipedi (wikipedia.org

·         Darfur - Vikipedi (wikipedia.org)

·         Darfur Savaşı - Vikipedi (wikipedia.org)

·         https://www.insamer.com/tr/?output=pdf&type=post&id=4550 Unutulan Kriz Darfur

 

 

 

EVREN KONAKÇI TURGUT ÖZAL DÖNEMİ DIŞ POLİTİKASI MAKALE

GİRİŞ

                         

         Turgut Özal dönemi Türk Dış Politikasına başlamadan Turgut Özal kimdir sorusu soracak kim olduğu, nereden geldiği nasıl bir süreçte yer aldığını görmek; Turgut Özal’ın tabuları yıktığı, nasıl öncü olduğu, nasıl yol izlediğini anlamak bakımından daha verimli olacaktır.

         Tam adı Halil Turgut Özal’dır. 13 Ekim 1927’de doğmuştur. Turgut Özal Üniversite eğitimini İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesi’nde burslu okuyarak Elektrik Mühendisi olarak 1950 yılında tamamlayıp mezun olmuştur. Turgut Özal mezun olunca Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü’nde çalışmaya başlamıştır. Turgut Özal çalışırken Amerika Birleşik Devletleri Teksas Teknoloji Üniversitesi’ne ihtisas yapmaya giderek burada ekonomi branşında eğitim almıştır.

        Özal Amerika Birleşik Devletleri’nde eğitimini tamamlayıp Türkiye’ye döndükten sonra 1958 yılında Devlet Planlama Komisyonu’nda Sekretarya görevini icra etmeye başlamıştır. Bu sırada yasalara göre zorunlu askerlik vazifesini yapmak için Askere gitmiştir. Turgut Özal askerlik vazifesinden döndükten sonra 1967 yılında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı olmuştur. Özal bu görevini ifa ederken kendisine tekrar Amerika Birleşik Devletleri yolu gözükmüş ve 1971-1973 yılları arasında ABD’de Dünya Bankası’nın Sanayi Dairesi’nde çalışmaya başladı. Turgut Özal Türkiye’ye yurda döndükten sonra Türkiye’nin önemli sanayi şirketlerinde çalışmaya başladı.

        Turgut Özal, 43.Hükümet Süleyman Demirel döneminde hem Başbakanlık Müsteşarlığı hem de Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşar Vekilliği yaptı. Türkiye o dönemde yani 70’li yılların sonuna doğru çok ciddi siyasi çalkantılar yaşıyordu. Vatandaşlar sağ-sol siyasi görüş altında ikiye ayrılmış ve gündüz- gece fark etmeden yüzden cinayetler dahi işleniyordu. Dahası kahvehane ve ev baskınları ile cinayetler işleniyordu. Bunların yanında da önemli bazı şahıslara özellikle gazetecilere yönelik suikastlar yapılıyordu. Bu yüzden Türk ekonomisi de ağır sorunlar yaşıyordu. Bu yüzden Başbakan Süleyman Demirel ekonomiden sorumlu Başbakan Müsteşarı Turgut Özal’dan bir ekonomi yol haritası hazırlamasını istedi. Bu istek Turgut Özal siyasi tarihindeki düşüncesini şekillendirecekti. Türk siyasi tarihinde 70’li yılların başı itibari ile Liberalizm etkisi gözükmeye başlamıştır. Bu etki 70 yılların ortalarından itibaren arttı. İşte Turgut Özal’dan istenen bu ekonomi yol haritası bu dönemin Liberalizm olduğu kadar Neoliberalizm etkisin görüldüğü en önemli icraat 24 Ocak 1980 Ekonomi Kararlarıdır.

    Bu karaların içinde serbest piyasa ekonomisine geçiş, döviz serbestisi, tarım desteklerinin azaltılması, Devletin ekonomideki payının küçülmesi yani Kamu İktisadi Teşebbüslerin özelleştirilmesi, Yabancı sermayeye teşvik, ithal ikame stratejisi terk edilerek yerilen ihracatın teşvik edilmesi gibi kararlar alınmıştır. Ne yazık ki, bu ekonomik istikrar yol haritası da bir işe yaramamış, ülkeyi bulunduğu zor durumdan kurtarmamış ve de 12 Eylül 1980’de Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Kenan Evren öncülüğünde Türkiye Cumhuriyeti Devleti yönetimine el koymuş, Darbe yapmıştır.  Böylelikle ülkenin yönetimi Askeri Cunta ’ya geçmiştir.  Birçok siyasi parti kapatılmış ülkenin, ülkenin Başbakanı ve bazı bakanları hapse atılmıştır. Bunlarla beraber birçok siyasi yandaş vatandaş yargılanmış bazılarına ağır hapis cezaları verilirken bazıları da -ki kamuoyunda tepki çeken- idam cezaları almıştır.

   

 Devlet Başkanı Kenan Evren, hükümet kurması için Deniz Kuvvetleri Komutanı Bülend Ulusu ’ya Başbakanlık görevi vermiştir. Başbakan Bülend Ulusu ’da Turgut Özal’ı Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı yapmıştır. Milli Güvenlik Konseyi Cunta Yönetimi aldığı kararla sivil yönetime geçiş seçimleri 6 Kasım 1983’te yapılacak demiştir. Bu süreç içerinde bazı siyasetçilere siyaset yasağı getirilmesi ve bazı siyasi partilerin yasaklı olup seçimlere girememesinin avantajının da olmasıyla birlikte Turgut Özal, Kenan Evren ‘den izin alarak Anavatan Partisi (ANAP) kurmuştur.

        

                     TURGUT ÖZAL DÖNEMİ DIŞ POLİTİKASI  

6 Kasım 1983’te Anavatan Partisi seçimleri kazanıp iktidar olmuştur. 13 Aralık'ta 45.Hükümeti kurulmuştur. Böylelikle I. Özal Dönemi başlamıştır. Turgut Özal’ın siyasetinde Liberalizm ve Neoliberalizm, Batıcılık, NeoOsmanlıcılık etkisi altında Eko-Politik Dış Politika anlayışı gütmüştür. Seçim vaatlerinin en önemli kısmı ekonomidir. Buna bağlım olarak da geçmişte edindiği tecrübe ile kendi yarattığı 24 Ocak kararlarını uygulama şansı da yakalamıştır. 

45. Hükümetin Dışişleri Bakanlığını Vahit Halefoğlu yapmıştır. II. Özal Dönemi 21 Aralık 1987 46. Hükümetini kurmasıyla başlamıştır.46. Hükümetin Dışişleri Bakanlığını Mesut Yılmaz yapmıştır. Cunta yönetiminden sivil otoriteye geçince Kenan Evren’de Cumhurbaşkanı olmuştur. Kenan Evren’in görev süresi bitince Başbakan Turgut Özal Cumhurbaşkanlığı’na adaylığını koymuş ve 9 Kasım 1989 ‘da Cumhurbaşkanı olmuş ve görevini 17 Nisan 1993’e kadar sürdürmüştür.
             Turgut Özal dönemi dış politikaya Türkiye-ABD ilişkileri ile başlamak gerekir. Turgut Özal Amerikancı bir dış politika anlayışı yürütmüştür. Turgut Özal Türkiye Cumhuriyeti Devleti geleneksel, dışa kısmen kapalı, statükocu anlayışı terk etmiştir. Bunu yerine Proaktif bir dış siyaset gütmüştür. Türkiye’deki ekonomik sorunları düzeltmek için Amerikan finans kaynaklarına da ihtiyaç vardır. Turgut Özal iktidarında Amerikan bankalarının mali yapısını öven açıklamalarda bulunmuştur. Türkiye’nin ABD için önemli bir ortak olduğunu önemli bir Pazar olduğunu ve önemli bir yatırım merkez olduğu
                                                          
açıklamalarda ve girişimler de bulunmuştur. Turgut Özal’ın o dönem başlattığı ve ilk olan iş adamlarını kendi ile birlikte yurt dışı gezilerine götürmüştür. Burada amaç hem iş adamlarına vizyon kazandırmak hem de yurt dışı temastaki kişilere biz bu iş adamlarına güveniyoruz ve arkalarındayız iş yapabilirsiniz mesajı vermekti. Burada Turgut Özal Neoliberal politikasını görüyoruz. Kendi mantığında da ve yurt dışı gezilerinde mutlaka ekonomiyi ön planda tutuyordu.
              Dışı politikada sorunlar sadece ekonomi değil. Komşumuz Yunanistan ile de ciddi sorunlarımız. Vardı. Turgut Özal bu sorunları liberal politika düşünce ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri’ni yanına çekerek halletmek istiyordu. Yunanistan’ın Türkiye’den daha iyi bir ortak olmadığını her seferinde dile getiriyordu. Türkiye’nin jeopolitik durumu, büyüklüğünün Yunanistan boy ölçülemez olduğu üzerinde duruyordu. 29 Mart 1980’de imzalanan ve 18 Aralık 1985’te süresi dolan Savunma ve Ekonomik İş birliği Anlaşması’nın (SEİA) uzatılması tartışmalar da Türk ABD ile ilişkilerde önemli bir sorun oluşturmuştur.  Turgut Özal Amerika Birleşik Devletleri’nden daha fazla askeri yardım almak istiyordu. Fakat hem ABD ’ki ekonomik durum hem de Türkiye karşıtları bu yardımları kesilmesi konusunda talepleri vardı. Daha sonraki süreçlerde bu yardım konusu sağlanmış anlaşma süresi de uzatılmış fakat bunun başka sorunlar dile getirilmesi Türk kamuoyunda rahatsızlık yaratmıştır.
               Turgut Özal iktidarı döneminde Yunanistan’da Andreas Yeoryu Papandreu Başbakan’dı.  Andreas Y. Papandreu milliyetçi ve provakatif Başbakan’dı. Özellikle Yunanistan 1981 yılında Avrupa Topluluğu’na alınıp Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Cunta yönetiminden dolayı alınmayışı Yunanistan’ın sadece Amerika Birleşik Devletleri’ne bağlı kalmasından kurtarmış, elini daha da güçlendirmiştir. Diğer taraftan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) 15 Kasım 1983’te bir oldu biti ile bağımsızlığını ilan etmesi ile Yunanistan’ın gerilmesine sebep olmuştur. Turgut Özal Yunanistan ile sorunları Amerika Birleşik Devletleri ile yakın ilişkilerle çözmeye çalışsa da bunda beklenen desteği alamamıştır. Turgut Özal’ın anlayışlarından bir tanesi de bireysel düzeyde ikili ilişkilere önem vermesi ve Devlet sorunları bunların üzerinde çözmeye çalışması. Turgut Özal Başbakanlık döneminde ABD Başkanı Ronald Reagan’dı.
                                                            
Yunanistan Ege Denizi’ndeki Kıta Sahanlığı sorunu tekrar gündeme getirmiş, bunla yetinmeyip provakatif girişimlerde bulunmuştur.  11 Kasım 1976 Bern Anlaşmasını ihlal edip 6 mil üzerine çıkıp Ege Denizi’nde petrol aramak istemiştir. Türkiye bu duruma sert çıkmış ve Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO)’na petrol arama izni vermiştir. ABD ve NATO’nun diplomatik girişimleri ile ve de Turgut Özal’ın açıklamalarıyla iki taraflı olarak girişimler askıya alınmıştır.
               Yunanistan’ın Türkiye’ye karşı bir olumsuz girişiminin de Ege Denizi’nde bulunan Limni Adası’nı NATO üzerinden silahlandırmaya kalkışmasıdır. Türkiye adaların silahsızlandırma anlaşmalarını hatırlatarak bu girişime tepki göstermiştir. Yunanistan Fır Hattı konusunu da Limni Adası üzerinden 10 mil üzerine çıkarmak istemiştir. Türkiye bunun kabul edilemez olduğunu ve tehdit olduğunu belirtmiştir. Bunun üzerine 1988 yılından Davos görüşmelerinde Atina’da Başbakanlar Dış İşleri Bakanları ve askeri uzmanlar eşliğinde toplantı yapılması kararı alınmıştır. Yine aynı içerisinde Dış İşleri Bakanı Mesut Yılmaz eşliğinde Atina Mutabakatı imzalanmış ve haklara karşılıklı saygı duyma kararı alınmıştır.
              Bütün bu süreçler içerisinde Turgut Özal Liberal yani çözüm ve barışçıl niyet göstermiş hem de NeoLiberal para politikası niyeti göstermiştir. Turgut Özal mil sorunlarını birkaç milden feda etmekten, Kıbrıs sorununda Türk askeri sayısını azaltmaktan bahsedince kamuoyunda tepki ile karşılanmıştır. Dahası tek taraflı Yunanistan için vizelerin kaldırılması, Yunan Mallarının kısıtlanmasının kaldırılması gibi kararlar almış ve tepki görmüştür.

               Bütün bu gelişmeler olurken aynı zamanda “Sözde Ermeni Soykırımı” konusunda gündeme gelmiştir. Ermeni Lobisinin “Sözde Ermeni Soykırımı” yasa tasarının ABD Temsilciler Meclisi ve Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde kabul edilmesine Türkiye’de sert tepkilere yol açmıştır. Başta Başbakan Turgut Özal olmak üzere Türkiye Büyük Millet Başkanı Necmettin Karaduman, Dış İşleri Bakanı Vahit Halefoğlu kınam açıklamaları yapmıştır. Bu tür karaların Türk-Amerikan ilişkilerine zarar vereceği ve tasarının Kongre’den geçmesinin engellenmesi istenmiştir. Gündeme aynı zamanda Türkiye’deki Amerikan Üslerinin kullanılması da gündeme gelmiştir. Türkiye Washington Büyükelçisi Şükrü Elekdağ’da Amerika’da konuşmalar ve görüşmeler yaparak önemli katkılarda bulunmuştur. Bunu üzerine ABD Başkanı Ronald Reagan ve bazı Cumhuriyetçi Senatörler ve Akademisyenler çeşitli açıklamalarda bulunmuş ve o zaman için “Sözde Ermeni Soykırım” yasa tasarısı Kongre kararı olmaktan çıkmıştır.

                Türkiye Avrupa Topluluğu İlişkileri 12 Eylül 1980 darbesinden sonra kesintiye uğramıştır. Avrupa Topluluğu’nun ikili komşu politikası ile genişlemesinin tek farkı Yunanistan’ın Avrupa Topluluğu’na tek başına alınması Türkiye’nin Cunta yönetiminden dolayı alınmamasıdır. Bu yüzden Avrupa Topluluğu ile ilişkiler istenen düzeyde gelişmemiştir. Özal döneminde temsilciler görüşmeler için gönderilmiştir. İlişkileri düzeltmek için çabalar gösterilmiştir. 14 Nisan 1987 yılından Avrupa Topluluğu’na tam üyelik başvuruş yapılmıştır. Fakat Avrupa Topluluğu tarafından reddedilmiştir. 28 Ocak 1990’da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi zorunlu yargı yetkisini kabul etmiştir.
                Türkiye’nin Batı Trakya, Yunanistan ve Bulgaristan eksenine baktığımızda ve aynı zamanda Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği eksenine baktığımızda önemli süreçler yaşanmıştır.
                 Yunanistan’ın Batı Trakya bölümünde yaşayan Türk Soydaşlarımıza karşı haksız ve ağır bir davranış tutumu gösteriliyordu. İbadetleri yapmaları, özgürlük alanlarının kısıtlanması ve sürekli tacize maruz kalmaları gibi bir durum söz konusuydu. Türkiye bu durma çok sakin ve çözümcü yaklaşmıştır. Fakat esas daha büyük sorunu Bulgaristan’daki Türk soydaşlarımız yaşıyordu. Bulgaristan lideri Devlet Konseyi Başkanı Todor Hristov Jivkov Türk soydaşlara Türk isimlerini Bulgarca olarak değiştirme baskısı, toplu halde bulunmamaları, baskısı ve bir bölgede yoğunluk olarak yaşamama baskısında bulunuyordu. Bu zulümden kaçabilenler Türkiye’ye sığınıyordu. Turgut Özal yönetimi uluslararası aktörler ile Bulgaristan baskı yapmaya çalışıyordu. ABD aracılığı ile bunu yapmaya çalışıyordu ama Bulgaristan Doğu Bloku ülkelerinden olduğu için SSCB etkisi altındaydı. Avrupa Güvenlik Teşkilatı (AGİT) aracılığı ile baskı yapmaya çalışıyordu ama sonuç alınmıyordu.
                 Bulgaristan yaşayan Türk soydaşların sesi duyurmak için Türk kökenli Dünya’da tanınmaya başlayan Bulgaristan vatandaşı şampiyon halter sporcusu Naim Süleymanoğlu’nun Türkiye getirilmesi oldu. Naim Süleyman kaçarcasına Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne sığındı. İlk önceleri Bulgaristan tarafından Türkiye adına yarışmasına engeller kondu. Fakat Türkiye Cumhuriyeti Devleti maddi bedel ödeyerek Naim Süleymanoğlu’nun Türkiye adına yarışmasına Bulgaristan vetosunu kaldırttı. Turgut Özal bu yüzden kamuoyunda bazı kesimler tepki gösterdi. Turgut Özal (NeoOsmanlıcılık politikasıyla) Naim Süleymanoğlu’na sahip çıkılmasının eleştirilmesine tepki gösterdi. Hem orada Bulgaristan Devleti’nin yaptığı zulmün tüm Dünya tarafından öğrenilmesinin sağlanacağı hem de Türkiye adına başarı kazanmasının prestij olacağı kanaatindeydi. Nitekim de öyle oldu. Naim Süleymanoğlu Olimpiyat Şampiyonası’nda çok büyük başarı elde edince herkese bu zulmü Birlemiş Milletler ’de yaptığı konuşma ile çok net duyurdu hem de Türkiye spor tarihinde kazandığı başarı ile büyük prestij sağladı. Todor Hristov Jivkov baskılara dayanamayarak sınır kapılarını açtı. İsteyenlerin Türkiye’ye gidebileceğini daha önce Türkiye’ye kaçmış olanların Bulgaristan’a dönebileceğini belirtti. Zaten Dünya’da Komünizm rejiminin etkisi giderek azalmaya hatta sonuna gelmeye başlıyordu. Neden sonra Todor Hristov Jivkov yönetimden düşmüştü.
                  Turgut Özal bunu fırsat bilerek Liberal ve NeoLiberal politikaları devreye soktu. Bulgaristan, SSCB, Romanya ile Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü kurdu İlk girişim görüşmesi 1990 yılında oldu. 1992 yılında kesin kuruluş gerçekleşti. Daha sonra SSCB ile özel ticaret anlaşmaları imzalandı. Bu anlaşmalarla Türk Müteahhitlerin Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dağıldıktan (1991) sonra bağımsızlığını ilan eden Orta Asya’da Türk Cumhuriyetleri olmuştur. Bunlar, Azerbaycan Cumhuriyeti, Türkmenistan Cumhuriyeti, Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgızistan Cumhuriyeti, Özbekistan Cumhuriyeti ‘dir. Cumhurbaşkanı Turgut Özal 1992 yılında bir basın açıklamasında şu cümleleri sarf etmiştir: “Şimdi Türkiye’nin önünde çok önemli bir imkân, kapı açıldı. Balkanlar’dan ta Orta Asya’ya kadar Türk Cumhuriyetleri’nin bütün cumhurbaşkanları Cumhuriyet Bayramı’nda Ankara’ya geliyor. Bu bizim için de onlar için de çok önemli bir fırsat. Bu tarihi bir fırsattır. Bundan kaçamayız. “Özal burada NeoOsmanlıcılık politikasını da gütmüştür. Türk iş adamlarını buralara yatırım yapması için teşvik etmiştir. Özal bu ülkelere yaptığı seyahatlerde Türk iş adamlarını da götürmüştür.

            Bununla yetinilmeyip 1992 yılında, Türk dilinin konuşulduğu Azerbaycan Cumhuriyeti, Türkmenistan Cumhuriyeti, Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgızistan Cumhuriyeti, Özbekistan Cumhuriyeti ülkelerle ekonomik, ticari, teknik, sosyal ve kültürel eğitim alanlarında iş birliğine yönelik proje ve program gerçekleştirmek gayesiyle Türk İş birliği ve Kalkınma Ajansı (TİKA) kurulmuştur. Bu ülkeler aynı zamanda İran, Pakistan ve Türkiye arasında yapılan Ekonomik İş Birliği anlaşmasına da dahil edilmiştir.

           Turgut Özal döneminin en önemli Dış Politika olayları Ortadoğu ekseninde gelişmiştir. Turgut Özal Ortadoğu politikalarında NeoLiberal ve NeoOsmancılıkgörüşlerini yansıttığı görülmüştür. Körfez sermayesine fazla önem vermesiyle bazı kesimler tarafından tepki çekmiş Arap Sevdalısı olmakla suçlanmıştır. Turgut Özal döneminde önemli Körfez ülkeleri Bankları Türkiye’de bank şubeleri açmıştır. Bunlar arasında İran sermayeli bir Banka da vardır. Bunda 1985 yılında İran Pakistan Türkiye Ekonomik İş birliği Örgütü’nün kurulmasının da (EİÖ) etkisi vardır. O dönem Cumhurbaşkanı Kenan Evren Birleşik Arap Emirliği’ni ziyaret etmesi de bir Devlet politikası olarak algılanmıştır.

                 O dönemin en önemli olaylarından biri 17 Ocak-28 Şubat 1991 yılındaki 1. Körfez Savaşı’dır. 1980 yılında başlayıp sekiz yıl süren İran-Irak savaşı olmuş ve iki Devlet de kaybetmiştir. İki Devlet ekonomik olarak çok büyük yıkım yaşamıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti bu savaşta aktif tarafsızlık politikası uygulamıştır. Fakat Türkiye’de bu savaştan bir nebze ekonomik olarak olumsuz anlamda etkilenmiştir. Irak lideri Saddam Hüseyin bu ağır yenilgiyi telafi etmek için borcu olduğu Kuveyt’i işgal etmiştir. Çünkü Kuveyt’in çok önemli ve zengin petrol kaynakları vardı. Bu süper güç ABD için kabul edilemez bir durum. Amerika Birleşik Devletleri öncülüğünde Birleşmiş Milletler koalisyonu oluşturulup Irak’a savaş açıldı. Böylelikle Kuveyt İşgaline son verildi. Turgut Özal o dönemde Liberal düşünceleri bir kenara bırakarak NeoLiberal ve NeoOsmanlıcılık politikasıyla ABD’nin yanında Kuzeyden cephe açmak sureti ile Irak’a savaş açılması gerektiğini savunmuştu. Çünkü ABD’den maddi destek geleceği de öne sürülmüştür. Fakat dönemin Genelkurmay Başkanı Torumtay buna karşı çıkmış ve görevinden istifa etmiştir. Çünkü Türkiye’nin komşu ile savaşacak bir durumu olduğuna kanaat getirmemişti. 

               Savaştan hemen sonra çeşitli gruplar arasında Irak’ta isyanlar başladı. Bunlardan bir tanesi Kuzey Irak’taki Kürt İsyanlarıydı. Bu isyanlara Kürdistan İşçi Partisi (PKK) terör örgütü de destek vermiştir. Saddam Hüseyin bu isyana çok sert ve orantısız güçle karşılık verinde Türkiye’ye bir Kürt Mülteci akını oldu. Türkiye’de sınır kapılarını açınca süreç içerisinde 500 bin Kürt Mülteci Türkiye’ye akın etmiştir. Bunu ekonomik maliyeti ağır olmuştur. Ne ABD’den ne de başka ülkelerden tam anlamıyla maddi yardım gelmemiştir.

                Bu Kürt Mülteci akını Türkiye Cumhuriyeti Devletine başka sorunlar da getirmiştir. Bu sorun PKK terör örgütünün bölgede daha çok güçlenmesine ve Kuzey Irak çanağına daha güçlü bir şekilde yerleşmesine sebep olmuştur. Temmuz 1991 yılında ABD Türkiye “Çekiç Güç” adı altında askeri birlik yerleştirmek istemiştir. Bunu Saddam rejimine karşı Türkiye’ye destek amaçlı olduğu belirtilmiştir. İlk etap Türkiye Cumhuriyeti Devleti bu askeri güce sıcak bakmamıştır. Türk kamuoyunda bazı kesimler bunu ayrılıkçı bölücü PKK terör örgütünü daha da güçlendireceği iddialarında bulunmuşlardır. Buna örnek olarak, Ocak 1992 Cudi Dağı'nda kıstırılan PKK'lılara Diyarbakır'dan kalkan ABD helikopterlerinin malzeme attığı, Genelkurmay Başkanlığı tarafından tespit edilmiştir. Bir askeri birlik olay yerine teröristlerden önce ulaşarak 27 çuvalı ele geçirmiş, çuvallardan giyecek ve yiyecek çıkmıştır. Bu olaydan sonra ABD yetkilileri olayı doğruladılar; ancak malzemelerin yanlışlıkla atıldığını belirtmişlerdir.

                    Tüm bu olaylar ışında Cumhurbaşkanı Turgut Özal 17 Nisan 1993 yılında kalp krizi geçirerek hayata veda etmiştir. Özal görevi başında Mustafa Kemal Atatürk’ten sonra vefat eden 2. Cumhurbaşkanıdır.

                                                      SONUÇ
               Turgut Özal Başbakanlık ve Cumhurbaşkanlığı dönemin geleneksel, statükocu, hantal, dışa açık olmayan bir dış politikadan; yenilikçi, dışa dönük, liberal (sivilleşme, özgürlükçü, çözümcül diyalogcu) aktif bir politika yürütmüştür. Serbest Piyasa ekonomisine geçip, dış piyasalara entegre olmaya çalışan bir ekonomi yaratmıştır. Yabancı yatırımcılarım Türkiye’ye gelmesine, Türk ihracatçısının da dışa açılması için önemli girişimlerde bulunmuştur. Bu yönüyle NeoLiberal politikalar uygulamış ve bağımlılık yaratma istediği ile sorunları çözümcül bir durum yaratmaya çalışmıştır. Bu Türkiye’ye vizyon getirmiştir.

                   ABD ile yakın ilişkiler birçok sorunu da şahsi ikili ilişkilerle halletmeye çalışması hayal kırıklığı yaratmış ve istenilen kazanımlar elde edilememiştir. Çünkü eleştirilere ve danışman görüşlerine önerilerine önem vermiyordu. Bu zaten kendine iç politikada eleştiri olarak geri dönmüştür. PKK terör örgütü giderek daha da büyümüş ve daha fazla zarar verici hale gelmiştir. NeoLiberal düşünce ile “1 koyup, 3 alacağız “felsefesi Türkiye’ye ekonomik ağır külfet getirmiş, enflasyon, işsizlik gibi ağır sonuçlar yaratmıştır.

 "Her Hakkı Saklıdır"

KAYNAKLAR;
·         Soğuk Savaş’ta NATO-ABD-Türkiye Üçgeninde Askeri Üsler: Süreklilik ve Değişim Selin M. BÖLME Dr., Dış Politika Araştırmaları, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA)

·         Turgut Özal’ın Ekonomi Odaklı Dış Politikası: Yunanistan’a Yönelik “Zeytin Dalı” Diplomasisi Örneği* Erkan ERTOSUN

·         TURGUT ÖZAL DÖNEMİ TÜRKİYE DIŞ POLİTİKASI Cihan DABAN

·         Türkiye’nin Kuzey Irak Politikasında Değişim: Turgut Özal ve Tayyip Erdoğan Dönemleri Karşılaştırmalı Analizi Özlem KAYHAN PUSANE* * Yrd. Doç. Dr., Uluslararası İlişkiler Bölümü, Işık Üniversitesi

·         Turgut Özal Dönemi Türkiye-Topluluk İlişkileri Ekrem Yaşar Akçay*

·         TURGUT ÖZAL’IN BAŞBAKANLIĞI DÖNEMİNDE TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİ Sibel KAVUNCU

·         Turgut Özal Dönemi Türk Dış Politikası Tarih Ekonomi ve Siyaset Araştırmaları Derneği TESAD

·         TÜRK DÜNYASINDA İŞ BİRLİĞİ’NİN MİMARI TURGUT ÖZAL Prof. Dr. Abdulvahap KARA

·         TÜRKİYE'DE LİBERALİZM: 1983 - 1989 TURGUT ÖZAL DÖNEMİ ÖRNEĞİ ÖZLEM EŞTÜRK

             

 
 
 
                    
 
 
 

                                                   

                                                                  

İzmir Portekiz Sinagog'u Osmanlı zamanı Yahudi Kıyafetleri Sergisi

Turkey İzmir City Portuguese Synagogue Ottoman Era Jewish Clothes Exhibition

Evren Konakçı Ladino Ala Turca izmir Konseri

Evren Konakçı Videolar

https://youtu.be/P_MzVol-FZI
https://youtu.be/K7HyujqDMss

https://youtu.be/yOgB-K6gEwU

Evren Konakçı Tekzip

   EVREN KONAKÇI olarak Hürriyet Ege Gazetesi 15.01.2010 tarihli  miras davası mutsuz davası bitti, Bahri karataş habere  kısmen TEKZİP. Bu haberi yapan muhabir ile hiçbir görüşme yapılmamıştır.Hiç bir şeklide karşılaşılmamıştır.
    İlk önce miras davası mutsuz bitmedi. Haksız Bitti. Mutluluğumuzu sorgulayacak  hakka sahip değildir, muhabir kişi.
   Ali Osman Konakçı'nın asla bir şirketi olmamıştır.Olmayan şirkete Kayyum atanamaz.YALANDIR.
  Ayrıca açılan dava nedeniyle vasiyet yerine getirilememiştir ibaresini KINIYORUZ.DAVA AÇMA,İNSANİ VE ANAYASAL HAKTIR. ÇÜNKÜ O VASİYETTE BİZİM MAHRUM OLMAMIZA SEBEP ONUR VE HAYSİYETİ ZEDELEYEN, YAPMADIĞIMIZ VE BABAMIZIN KENDİ İRADESİYLE YAZDIĞINA İNANMADIĞIMIZ SUÇLAMALAR VARDI. ÖRNEK BABALARINI KAÇIRMA POLİS OLAYI. BÖYLE BİR ŞEY YOKTUR.ÇÜNKÜ BELGESİ YOK.
     Ali Osman Konakçı 'nın vasiyeti bile 3. şahıslar tarafından kısmen çoğunluğu ve en önemlileri yerine getirilmemiştir.
    Gaziantepli iş adamı abdülkadir konukoğlu adlı şahsın "iş hayatı boyunca kendisine destek olan" ibaresi YALANDIR.Şahsıların babası gelip bizimle çalışmak istemiştir.Şahsın babasıyla  başlayan ticaret ilişkisi normal ticaret hayatında olan iş ilişkisidir.Fatura karşılığı ticaret yapılmıştır. Sanki, onların şubesi ya da onların sayesinde ayakta durma anlamına gelen bu cümleyi KINIYORUZ. Ali Osman Konakçı patron çocuğu değil, EŞİYLE BİRLİKTE ÇALIŞAN PATRONDU.1977 yılında EŞLER birlikte çalışmaya başlarken bu şahıslar yoktu.
      Dahası babam Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesin'de ölmemiştir. Ayrıca Lenf kanserinden değil, ileri derece baş-boyun kanseri olan Nazofrenks, ağır karaciğer kanseri  ve kemik kanserinden Özel bir hastanede vefat etmiştir.
    Bahri karataş 'ın  insanların gerçekleri bilme hakkı olduğunu diğer taraftan hangi gerekçe ile anlamadığımız  şekilde haber yapmasını çözemedik.
                                          KAMUOYUNA SAYGIYLA DUYURULUR.
                                                                               EVREN KONAKÇI

Beyaz Zambaklar Ülkesi